Sài Gòn Hòn Ngọc Viễn Đông

Cụm từ bỏ “Hòn ngọc Viễn Đông” thứ nhất sử dụng cho toàn cõi vùng đất Đông Dương, sau này rất nhiều người ghép nó với danh xưng sài gòn là vùng đất đầu tiên người Pháp chiếm lĩnh được ở Đông Dương giữa thế kỷ 19.

Bạn đang xem: Sài gòn hòn ngọc viễn đông

*
Ăn chơi về đêm tại thành phố sài gòn – “Hòn ngọc Viễn Đông” thời Pháp.

Từ tham vọng thuở đầu của những đề đốc hải quân Pháp mong muốn biến thành phố sài gòn thành một tiền đồn thịnh vượng, kinh qua hai trận chiến tranh với Pháp và Mỹ, tp mang tên mới hồ chí minh đang thừa lên thành trung tâm kinh tế lớn nhất vn và đang sẵn có xu cầm hình thành một đại đô thị nằm ở vị trí ngã bố đường giao thương mua bán quốc tế hàng đầu ở Đông phái mạnh Á.

Tôi vào học ở sử dụng Gòn trong những năm 1950. Ở khu trung thực lòng phố, những ngôi nhà biệt thự vẫn là các villa giao diện Pháp giống hệt như ở Đà Nẵng hoặc Huế địa điểm tôi to lên, tuy thế thật sự tôi choáng ngợp trước các tòa dinh thự công quyền béo múp và oai nghi của một thủ phủ, to khủng hơn rất nhiều công trình đã có lần nhìn thấy trước đó, với các đại lộ rộng, trồng cây trực tiếp tắp, ngăn nắp, hiếm hoi tự, khu dã ngoại công viên xinh đẹp xuất hiện khắp nơi…

Đây cũng chính là lần trước tiên tôi nghe đến danh xưng và phần nào cảm giác hết chân thành và ý nghĩa của nó: sài thành “Hòn ngọc Viễn Đông”.

“Hòn ngọc Viễn Đông”?

Trước tiên thử xét đến các từ “Hòn ngọc Viễn Đông”. Trong cuốn sách France in Indochina: Colonial Encounters (Nước Pháp ngơi nghỉ Đông Dương: những cuộc chạm đầu nằm trong địa), xuất bạn dạng năm 2001, tiến sỹ Nikki Cooper, Đại học tập Bristol, giải thích quá trình Pháp chiếm Đông Dương có tác dụng thuộc địa như sau:

“Quá trình thực dân hóa những vùng lãnh thổ khác nhau mà sau này tạo cho xứ Đông Dương trực thuộc Pháp diễn ra trong nhiều năm.

Người Pháp trước tiên đoạt được ở phần khu đất phía phái nam tại nam kỳ trong những năm 1860. Suốt 30 năm tiếp theo, nước Pháp sẽ vững đá quý tiến lên phía bắc, chiếm thêm Trung kỳ, Bắc kỳ cùng cả Campuchia lẫn Lào. Các vùng đất này vẫn được chấp nhận gộp chung lại dưới tên thường gọi “Đông Dương ở trong Pháp” vào năm 1885.


Mong hy vọng tạo lập một đế chế thuộc Pháp tại Đông nam châu Á ấy, sẽ phần nào chế tạo ra động lực ghen đua với đế quốc Anh. Đông Dương nằm trong Pháp được dự kiến sẽ tuyên chiến và cạnh tranh với Ấn Độ thuộc Anh.

Pháp tạo thành “Hòn ngọc Viễn Đông” để đối ứng với Ấn Độ nhưng Anh “tấn phong” là “viên châu báu trên vương miện”.

Như vậy nhiều từ “Hòn ngọc Viễn Đông” thứ nhất sử dụng đến toàn cõi vùng khu đất Đông Dương, sau này rất nhiều người ghép nó cùng với danh xưng tp sài gòn là vùng đất thứ nhất người Pháp sở hữu được ở Đông Dương giữa thế kỷ 19.

Danh xưng chắc hẳn rằng muốn vừa kể tới thực chất sáng chóe và an khang của sài Gòn, cũng vừa mang ý nghĩa chất tượng trưng lẫn lý thuyết phát triển.

Ý đồ ban sơ của thực dân Pháp là chi tiêu mạnh mẽ vào sử dụng Gòn, tất cả quy hoạch xây dựng cân xứng để tp này trở nên thủ phủ của Đông Dương; nhưng mà thật sự là không tồn tại căn cứ nào để nói sài thành từng là thành phố được đánh giá số 1 của cả quanh vùng Đông nam giới Á vào thời khắc đó.

*
Logo (huy hiệu) của TP thành phố sài gòn từ năm 1870.Bừng sáng giữa vùng rừng ngập nhiệt độ đới

Xưng tụng sài thành là “Hòn ngọc Viễn Đông” còn mang những yếu tố tư tưởng của khách lữ hành phương Tây.

Anh bạn phong cách thiết kế sư Nguyễn Trọng Huấn tất cả lối giải thích khá độc đáo: “Sau chuyến hải hành kéo dãn cả tháng trời, tự hải cảng Marseille miền nam nước Pháp qua Địa Trung Hải, xuyên kênh đào Suez quá Ấn Độ Dương sóng khổng lồ gió lớn, lách qua eo biển khơi Malacca vào vịnh Ghềnh Rái, không nặng nề để suy ra trung ương trạng mệt nhọc nhọc, bã của khách lữ hành, cả tháng ròng rã chỉ thấy trời và nước.

Cung cuối chặng đường khi trạng thái rã rời đã lên tới đỉnh điểm, chuyến hải trình theo sông Lòng Tàu xuyên thẳng qua rừng đước phải Giờ, một lắp thêm rừng ngập mặn nhiệt đới mà nhiều người châu Âu chưa chạm chán bao giờ, cảm giác xa kỳ lạ tưởng như càng đi càng xa trái đất văn minh châu âu quen thuộc.


Trong tâm trạng khốn cùng của cô đơn ấy, tự dưng một chiều bừng sáng sủa một tp mang nét phương Tây ngay trong khi tàu cập bến Sài Gòn.

Ngủ hotel Continental, hotel Majestic, ăn uống thịt trườn beefsteak, uống rượu chát vùng Bordeaux, trải nghiệm xì kê La Habana, săn trườn rừng, lấy da cọp, thuốc lá phiện và đùa gái xuân thì, cùng với thủy thủ tàu viễn dương và đám thực dân đến từ Viễn Tây, sài gòn được tụng ca là “Hòn ngọc Viễn Đông” đâu có gì lạ…

Dĩ nhiên, nó hoàn toàn không là hòn ngọc cùng với thợ thuyền xưởng đóng tàu bố Son, cu li bưng vác cảng sử dụng Gòn, phu xe pháo kéo và đông đảo người dân phiên bản xứ có trên mình bản án nô lệ, kẻ mất nước!

Vậy thì “Hòn ngọc Viễn Đông” với đều dấu ấn nằm trong địa chẳng gồm gì xứng đáng tự hào sao lại là mơ ước của một thành phố sài thành – thành phố hcm năng động ngày hôm nay, từng làm cho những quý giá tiền đề mang đến công cuộc thay đổi mới quốc gia cách đây 30 năm?”.

Xem thêm: Top 25 Người Nổi Tiếng Có Tầm Ảnh Hưởng Nhất Thế Giới Năm 2019 Gọi Tên…

Như vùng đất hứa

Huy hiệu tp sài gòn đã nói lên ý hướng cải cách và phát triển của thành phố thời trực thuộc địa Pháp. Huy hiệu (logo) đó khắc hình bé cọp và cây cảnh Sài Gòn, dưới ghi câu tiếng Latin “Paulatim Crescam” (“Từ tự tôi sẽ trở nên tân tiến lên”) vì Hội đồng thành phố tp sài thành duyệt năm 1870, làm phù điêu treo nghỉ ngơi phòng khánh tiết Dinh xóm Tây (Tòa thị thiết yếu Sài Gòn) vào thời điểm năm sau đó. Từ bỏ ấy, dùng Gòn không chỉ là phát triển tự từ, cơ mà còn cải tiến và phát triển vượt bậc vào hàng tuyệt nhất nhì trong các các mến cảng nằm trong địa Pháp.

Thời gian này nước Pháp đang kinh qua đế chế Napoleon III với tương đối nhiều tham vọng thi đua cùng các cường quốc châu Âu khác ví như Anh, Tây Ban Nha, Hà Lan, Bỉ… chiếm lĩnh thuộc địa.

Ý thiết bị này càng mạnh mẽ hơn với việc trỗi dậy của tầng lớp bốn sản công nghiệp thời cộng hòa khát khao những nguồn nguyên liệu, thị trường các năm thời điểm cuối thế kỷ 19, đầu thế kỷ 20.


Một khi đã sở hữu lĩnh cục bộ Đông Dương, người Pháp xây dựng thành phố sài gòn thành thủ lấp phía Nam, công ty yếu nhằm mục tiêu khai thác nguồn tài nguyên, nhân lực và thị trường rộng phệ một vùng đất có Đông Dương, Đông nam Á và cả miền Hoa phái nam của Trung Quốc. Sử dụng Gòn đón nhận những con fan năng hễ nhất đến từ khắp nơi, tìm biện pháp làm nhiều ở yêu đương cảng khủng này.

Vết tích bản vẽ xây dựng nhà cửa của họ hiển hiện nay khắp nơi: từ mạng lưới ngõ làng mạc của tín đồ Việt, nhà dãy dạng “shophouse” (nửa sinh hoạt nửa buôn bán) của Hoa kiều Hong Kong, Singapore, Hoa Nam, phố “bazaar” (cửa sản phẩm buôn và ở) của người Chà Chetty (Nam Ấn Độ), rồi fan Java, Mã Lai, fan Tagal (Philippines), phố Tây, đặc biệt là dạng villa vườn cửa của tín đồ Pháp, fan Bỉ, tín đồ Đức…

Sài Gòn tự thuở lúc đầu đã được bộc lộ như một khát vọng, một ý chí vươn lên của đế quốc Pháp. ý muốn rằng bây chừ “Hòn ngọc Viễn Đông” sẽ không còn là mong mỏi ước, ảo vọng mà trở nên một phương châm để hướng về của người TP.HCM!

Những mốc lịch sử

1698: Chúa Nguyễn đến lập phủ Gia Định, dinh Phiên Trấn.

1772: Xây lũy buôn bán Bích ngăn quân Xiêm ngơi nghỉ mạn Tây, đào kênh Ruột Ngựa nối sát đồng bằng sông Cửu Long.

1790: tạo Gia Định thành theo phong cách phòng thủ Vauban.

1859: Quân Pháp hạ thành Gia Định.

1862: phương án quy hoạch Coffyn cho thành phố Sài Gòn.

1868: kiến tạo Dinh thống soái nam kỳ.

1923: bản vẽ xây dựng sư Hébrard chỉnh lý quy hoạch dùng Gòn.

1930: Sáp nhập Chợ mập vào tp Sài Gòn.

1954-1975: dùng Gòn, thủ đô hà nội chính quyền vn Cộng hòa.

1975: tp được giải phóng.

1976: thành phố sài gòn đổi tên là thành phố Hồ Chí Minh, rộng lớn trên 2.000km2, bao hàm cả thành phố sài thành – Chợ béo và tỉnh giấc Gia Định cũ.